Cao nguyên đá Đồng Văn là một vùng núi đá vôi rộng lớn ở cực Bắc Việt Nam. Đất ít, đá nhiều, người Mông, người Dao, người Lô Lô vẫn trồng ngô trong từng hốc đá. Vậy mà cứ đến cuối thu, những thửa ruộng nhỏ ven đường lại phủ một màu tím hồng của hoa tam giác mạch.
Con đường từ thành phố Hà Giang lên Đồng Văn đi qua dốc Bắc Sum, cổng trời Quản Bạ, rừng thông Yên Minh và dốc Thẩm Mã. Mỗi chặng đều có lý do để dừng xe. Người bán hoa, những đứa trẻ dắt dê, những chợ phiên họp theo lịch riêng của từng bản.
Đèo Mã Pì Lèng nằm giữa Đồng Văn và Mèo Vạc. Từ trên đèo nhìn xuống, sông Nho Quế chỉ còn là một dải xanh ngọc nằm sâu trong hẻm vực Tu Sản. Ai muốn có thể xuống bến, đi thuyền vào hẻm, ngẩng lên thấy vách đá dựng đứng hai bên.
Mùa hoa đẹp nhưng cũng đông. Chúng tôi thường khuyên đi vào ngày thường, rời thành phố từ đêm trước để có trọn ngày đầu trên cao nguyên, và nghỉ ở bản thay vì thị trấn. Sáng sớm ở Pả Vi, sương phủ kín thung lũng, chỉ nghe tiếng gà gáy và tiếng ai đó nhóm bếp.
Ngoài mùa tam giác mạch, Hà Giang còn mùa hoa mận trắng vào tháng 1, tháng 2 và mùa lúa chín ở Hoàng Su Phì vào tháng 9. Mỗi mùa một vẻ, nhưng con đường thì vẫn vậy: dài, nhiều khúc cua, và đáng để đi chậm.
